Έρευνα και Καινοτομία στην Ελλάδα του 2016

Γράφει η Χρύσα Αντρία,
φοιτήτρια του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών

Η έρευνα και η καινοτομία συμβάλλουν άμεσα στην ατομική και συλλογική ευημερία αποτελώντας αναπόσπαστο και καίριο στοιχείο της αναπτυξιακής στρατηγικής όλων των ανεπτυγμένων χωρών. Τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει η έρευνα και η καινοτομία στην κοινωνία ποικίλουν. Βελτίωση των συνθηκών ζωής και εργασίας, αύξηση της ανταγωνιστικότητας, ενίσχυση της ανάπτυξης, δημιουργία νέων θέσεων εργασίας είναι μερικά από αυτά. Σημαντικό ακόμα είναι το γεγονός ότι η έρευνα μπορεί να στηρίξει το μέλλον της χώρας και να δώσει προοπτική και ελπίδα, ιδιαίτερα στους νέους επιστήμονες και ερευνητές. Μέσω της έρευνας και της καινοτομίας μπορούν να επιλυθούν σημαντικά κοινωνικά ζητήματα, όπως κλιματική αλλαγή, βιώσιμες μεταφορές, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ασφάλεια τροφίμων κ.α. Μπορούμε ακόμα να δούμε τεχνολογικές ανακαλύψεις να μετατρέπονται σε βιώσιμα προϊόντα, υψηλού κοινωνικού οφέλους.

Από όλα τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι στην Ελλάδα της οικονομικής και ανθρωπιστικής κρίσης η στροφή της  οικονομίας, της επιχειρηματικότητας και της βιομηχανίας προς την καινοτομία είναι μονόδρομος. Παρ’ όλα αυτά, η ανάπτυξη της έρευνας και της καινοτομίας 
παρεμποδίζεται καθώς είναι διαπιστωμένη η έλλειψη κουλτούρας στήριξης και ενθάρρυνσής τους, στο μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Αισθητή όμως είναι και η υστέρηση της χώρας μας σε τεχνολογικές υποδομές και σε ευκολία ίδρυσης επιχειρήσεων.

Η μακροχρόνια οικονομική ύφεση αποτελεί και αυτή ανασταλτικό παράγοντα για την έρευνα και την καινοτομία. Η χειρότερη όμως συνέπεια αυτού του δυσμενούς οικονομικού κλίματος,

είναι η απομάκρυνση από τη χώρα μας νέων επιστημόνων που θέλουν να ασχοληθούν με την έρευνα.

Είναι σημαντικό λοιπόν να υπάρξει αλλαγή στον τρόπο που αντιμετωπίζεται η καινοτομία, η έρευνα και η τεχνολογία από την κοινωνία μας και το κράτος. Αναγκαίο είναι επίσης περισσότερα κεφάλαια να επενδυθούν στην έρευνα και την παραγωγή καινοτομίας. Συγκεκριμένα πρέπει να γίνει επένδυση κεφαλαίων από επιχειρήσεις σε ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο να έχει σύγχρονες επιστημονικές γνώσεις, τεχνογνωσία και να είναι επαρκώς καταρτισμένο στις νέες τεχνολογίες, έτσι ώστε να είναι ικανό να εντοπίσει, να αξιολογήσει και να εφαρμόσει αποτελεσματικά την καινοτομία στην παραγωγική διαδικασία. Περισσότερα κεφάλαια όμως πρέπει να επενδυθούν και σε βασικές τεχνολογίες, μέσω των οποίων θα μπορέσουμε να εφαρμόσουμε τις υπάρχοντες καινοτόμες ιδέες.

Όσον αφορά την επιχειρηματικότητα, η αποτελεσματικότητα και ανταγωνιστικότητά της, βασίζεται σε μεγάλο πλέον βαθμό στην καινοτομία. Άρα έρευνα, καινοτομία και διεθνής ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων είναι άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους. Για το λόγο αυτό λοιπόν, οποιαδήποτε επιχειρηματική απόπειρα πρέπει να υποστηρίζεται και να ενθαρρύνεται από το κράτος, μέσω της μείωσης των διοικητικών και ρυθμιστικών εμποδίων αλλά και μέσω της χρηματοδότησης αυτών. Πολύ βασικό είναι επίσης η ενθάρρυνση των Ελλήνων επιστημόνων για την επιστροφή τους στην Ελλάδα ώστε να σταματήσουν οι ‘’διαρροές’’ εγκεφάλων. Χρήσιμη βέβαια είναι και η προσέλκυση νέων ερευνητών, άλλων εθνικοτήτων να εργαστούν σε Ελληνικά πανεπιστήμια, επιχειρήσεις και άλλα ιδρύματα.

Κλείνοντας, να αναφέρουμε ότι εάν η χώρα μας δεν υποστηρίξει και δεν διευκολύνει τις δραστηριότητες της έρευνας, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας, με τη χρηματοδότηση και τη διαμόρφωση κατάλληλων συνθηκών, οι προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας είναι πολύ περιορισμένες. Οι δαπάνες για την έρευνα και την καινοτομία δεν πάνε ‘’χαμένες’’, αντίθετα αποτελούν επένδυση για το μέλλον.